Κάθε προσπάθεια να κάνουμε ό,τι κάνει η Ανατολή ή να αισθανθούμε όπως αισθάνεται η Ανατολή, κάθε προσπάθεια να μιμηθούμε και να υιοθετήσουμε υψηλές ιδέες, κάθε «αλλά θα έπρεπε κανείς», δεν είναι παρά κενές λέξεις και ωραίες ιδέες που δεν έχουν καμιά επίδραση στην ψυχή και δεν συμβάλλουν στη ζωντανή ανάπτυξή της. Για μας, η ολοκλήρωση της προσωπικότητας βασίζεται σε μιαν ευκαιρία που είτε πρόθυμα είτε απρόθυμα, προσφέρουμε στον εαυτό μας.
[…]
Δεν υπάρχει ανοησία που να μην την έχουν δοκιμάσει οι άνθρωποι… Είναι πολύ καλύτερα να ομολογήσει κανείς τίμια την πνευματική φτώχεια της έλλειψης των συμβόλων, παρά να προσποιείται ότι κατέχει κάτι που σε καμιά περίπτωση δεν μπορούμε να είμαστε οι κληρονόμοι του. Είμαστε οι νόμιμοι κληρονόμοι του Χριστιανικού συμβολισμού, αλλά αυτή την κληρονομιά την έχουμε σπαταλήσει. Αφήσαμε να γκρεμιστεί το σπίτι που έχτισαν οι πρόγονοί μας και τώρα προσπαθούμε να διεισδύσουμε στα παλάτια της Ανατολής που ποτέ δεν τα είχαν γνωρίσει οι πατέρες μας. Γιατί δεν λέμε καλύτερα: Είμαστε φτωχοί. Και να καταπιαστούμε με την περίφημη πίστη μας στον Θεό; …Θα μπορούσαμε να φορέσουμε -σαν νέον ένδυμα- τα έτοιμα σύμβολα που αναπτύσσονται σε ξένο έδαφος, που είναι ποτισμένα με ξένο αίμα, που μιλούν ξένη γλώσσα, που έχουν τραφεί με ξένη κουλτούρα, που είναι συνυφασμένα με ξένη ιστορία και που γι’ αυτό μοιάζουν με ζητιάνο που τυλίγεται σε βασιλική εσθήτη ή με βασιλιά που μεταμφιέζεται σε ζητιάνο;
Η ολοκλήρωση της προσωπικότητας
Όταν συλλογίζομαι το κατόρθωμα του Βίλελμ και τη σημασία του, δεν μπορώ να μην θυμηθώ τον Anqneti du Perron, τον Γάλλο που έφερε την πρώτη μετάφραση των Ουπανισάδων στην Ευρώπη, σε μια περίοδο όπου, για πρώτη φορά μέσα σε σχεδόν 1800 χρόνια, συνέβηκε κάτι το ανήκουστο, όταν η θεά της λογικής έδιωξε τον Χριστιανικό Θεό από τον θρόνο της Νοτρ Νταμ. Σήμερα όπου στη Ρωσία γίνονται πράγματα πολύ πιο ανήκουστα απ’ ό,τι εκείνο το καιρό στο Παρίσι, όπου, στην ίδια την Ευρώπη το χριστιανικό σύμβολο έφτασε σε τέτοια κατάσταση αποδυνάμωσης ώστε ακόμα και οι Βουδδιστές να σκέπτονται ότι ήρθε η στιγμή να στείλουν τους ιεραποστόλους τους στην Ευρώπη, ο Βίβλελμ, λες και ήταν διαλεγμένος από την ψυχή της Ευρώπης, μας φέρνει ένα νέο φως από τη Ανατολή. … Ένας ζητιάνος δεν ανακουφίζεται με τη γενναιόδωρη ελεημοσύνη όσο κι αν την επιθυμεί. Τον βοηθάμε πολύ καλύτερα αν του δείξουμε τον τρόπο να ελευθερωθεί από την ανάγκη του, με την εργασία. Δυστυχώς, οι πνευματικοί ζητιάνοι του καιρού μας έχουν έντονη την τάση να δέχονται την ελεημοσύνη της Ανατολής, «σε χρήμα», δηλαδή να οικειοποιούνται ασυλλόγιστα τους πνευματικούς θησαυρούς της Ανατολής και να μιμούνται τυφλά τους τρόπους της. Αυτός ο κίνδυνος είναι τόσο μεγάλος, που χιλιάδες προειδοποιήσεις δεν αρκούν για να τον αποτρέψουν και που τον είχε νιώσει κι ο ίδιος ο Βίλελμ πολύ καθαρά.
[…]
Η πνευματική Ευρώπη δεν μπορεί να βοηθηθεί με κάτι που είναι απλώς μια νέα εντύπωση ή ένα νέο ερέθισμα των νεύρων. Αυτό που η Κίνα έκανε χιλιάδες χρόνια για να το ανακαλύψει και να το εδραιώσει, δεν μπορούμε εμείς να το κλέψουμε. Πρέπει να μάθουμε πώς να το αποκτήσουμε για να φτάσουμε στο σημείο να το κάνουμε δικό μας. Αυτό που η Ανατολή έχει να μας δώσει θα έπρεπε να είναι απλώς μια βοήθεια σε ένα έργο που εμείς οι ίδιοι πρέπει να κάνουμε. Σε τι μας χρησιμεύει η σοφία των Ουπανισάδων ή η ενορατικότητα της Κινέζικης γιόγκα, αν εγκαταλείψουμε τα θεμέλια της δικής μας κουλτούρας, σαν να ήταν ξεπερασμένα λάθη και σαν άστεγοι πειρατές, εγκατασταθούμε με ληστρικές προθέσεις σε ξένες ακτές; Τι νόημα έχει για μας η ενορατικότητα της Ανατολής… όταν κλείνουμε τα μάτια μας στα δικά μας προβλήματα, όταν ζούμε μια τεχνητή ζωή, σύμφωνα με συμβατικές προκαταλήψεις, όταν κρύβουμε από τον εαυτό μας την πραγματική ανθρώπινη φύση μας, με όλα τα επικίνδυνα υπόγεια στοιχεία της και τη σκοτεινιά της; … Πρέπει να αποκτήσουμε μια σωστή τρισδιάστατη ζωή αν θέλουμε να γευτούμε την Κινέζικη σοφία σαν κάτι το ζωντανό. Για αυτό το πρώτο που έχουμε ανάγκη, είναι από Ευρωπαϊκές αλήθειες για μας του ίδιους. Ο δρόμος μας αρχίζει από την Ευρωπαϊκή πραγματικότητα και όχι από την πρακτική της γιόγκα, η οποία το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να μας οδηγήσει στραβά σε σχέση με τη δική μας πραγματικότητα…
Η εικόνα της Ανατολής που μας έδωσε, ελεύθερη καθώς είναι από κάθε απώτερο κίνητρο και από κάθε ίχνος βίας, ποτέ δεν θα μπορούσε να μας είχε δοθεί με τόση πληρότητα από τον Βίλελμ, αν δεν είχε την ικανότητα, να αφήσει τον εσωτερικό Ευρωπαίο να αποσυρθεί στο βάθος. Με την ολοκλήρωση του έργου του, η αποστολή του έφτασε στο απόγειό της και, δυστυχώς, ταυτόχρονα και στο τέλος της. Σύμφωνα με τον νόμο της εναντιοδρομίας, που τόσο καλά τον κατανοούν οι Κινέζοι, στο τέλος μιας φάσης αρχίζει η αντίθετή της τάση. Γνώρισα τον Βίλελμ μόνο στα τελευταία χρόνια της ζωής του και τότε μπόρεσα να παρατηρήσω πως με την ολοκλήρωση του έργου της ζωής του, η Ευρώπη και ο Ευρωπαίος, τον προσέγγιζαν όλο και πιο πολύ, για την ακρίβεια, τον πολιορκούσαν. Ταυτόχρονα, άρχισε να νιώθει στο χείλος μιας μεγάλης αλλαγής, μιας μεταμόρφωσης που τη φύση της, είναι αλήθεια, δεν μπορούσε να συλλάβει καθαρά. Το μόνο που ήξερε ήταν ότι βρισκόταν αντιμέτωπος με μια αποφασιστική κρίση. Η σωματική του αρρώστια προχώρησε παράλληλα με την πνευματική του ανάπτυξη. Τα όνειρά του ήταν γεμάτα από Κινέζικες αναμνήσεις, αλλά δεν ήταν παρά θλιμμένες και ζοφερές εικόνες που αιωρούνταν μπροστά του, απόδειξη ότι τα Κινέζικα περιεχόμενα είχαν γίνει αρνητικά. Δεν υπάρχει τίποτε που να μπορεί να θυσιαστεί για πάντα. Το κάθε τι επιστρέφει αργότερα, σε αλλαγμένη μορφή και, όπου κάποτε είχε γίνει μια τόσο μεγάλη θυσία, όταν αυτό που θυσιάστηκε επιστρέφει, θα πρέπει να υπάρχει ένα γερό και ανθεκτικό σώμα για να μπορέσει να ανταπεξέλθει στον κλονισμό μιας μεγάλης μεταμόρφωσης. Για αυτό, μια πνευματική κρίση τέτοιων διαστάσεων, συχνά σημαίνει θάνατο, αν το σώμα είναι αδυνατισμένο από κάποια αρρώστια. Γιατί τώρα, το μαχαίρι της θυσίας βρίσκεται στα χέρια της κατάστασης που είχε πριν θυσιαστεί και ο θάνατος είναι η τιμωρία εκείνου που κάποτε ήταν ο θύτης…»
Το Μυστικό του Χρυσού Λουλουδιού
Amor Vincit Omnia 