Στις έξι το απόγευμα, η Θ. βρισκόταν στο σπίτι του.
Ο Ερνέστος άρχισε να της διηγείται αποσπάσματα από τη ζωή του, από τα ταξίδια του, από τις εσωτερικές αναζητήσεις του. Είχε περάσει σχεδόν από όλα τα συστήματα της γιόγκα που κυκλοφορούν στις διάφορες ηπείρους του κόσμου. Είχε μελετήσει τη φιλολογία τους και ένα σωρό βιβλία εσωτερισμού και αποκρυφισμού και είχε καταλήξει σε κάποιο είδος γιόγκα που το είχε ασκήσει με συνέπεια στο εξωτερικό.
«Εκείνο που δεν μπόρεσα ποτέ να χωνέψω» πρόσθεσε ήταν η τάση της ηρωοποίησης του αρχηγού από τους οπαδούς. Δεν ισχυρίζομαι ότι ένας Διδάσκαλος δεν είναι ένα άτομο που ξεχωρίζει. Για αυτό του οφείλεται ο προσήκων σεβασμός, υποταγή και υπακοή, αλλά όχι ηρωοποίηση.»
«Από ποια σημάδια κατάλαβες ότι είχες να κάνεις με το φαινόμενο της ηρωοποίησης;» τον ρώτησε η Θ.
Εκείνος ταλαντεύτηκε λίγο, προτού απαντήσει.
«Είναι μάλλον θέμα άμεσης πρόσληψης» εξήγησε.
«Θέλεις να πεις διαίσθησης ή διορατικότητας;»
«Αν προτιμάς αυτή την έκφραση, αν και, τώρα που με ρωτάς, δεν νομίζω ότι απουσίαζαν και ορισμένα εξωτερικά σημάδια.»
«Και ποια ήταν αυτά;»
«Πρώτο και καλύτερο, η προσκόλληση. Μια φανατική, τυφλή προσκόλληση στον Δάσκαλο. Πρόσεξε, δεν εννοώ υποταγή. Την υποταγή και την υπακοή τη δέχομαι, όπως σου είπα.»
«Κατάλαβα,» έκανε η Θ. «Τι άλλος;’
«Φανταστικές ιδέες για τις δυνάμεις, τις γνώσεις και τις ικανότητές του. Για να σου δώσω να καταλάβεις, πολλοί πίστευαν τυφλά ότι ο Δάσκαλός τους ήταν απρόσβλητος στις σφαίρες ή ότι ήταν αθάνατος, στο σώμα εννοώ. Δεν λέω ότι δεν υπάρχουν θαυματοποιοί οι οποίοι ίσως να έχουν τη δυνατότητα να αλλάξουν την πορεία της σφαίρας που στοχεύει εναντίον τους, αλλά σπάνια ένας θαυματοποιός είναι και Δάσκαλος ή το αντίστροφο. Ε, λοιπόν, οι οπαδοί αποδίδουν στον Δάσκαλο στοιχεία του θαυματοποιού και ζουν σε μια ψευδαίσθηση. Αλλά το πιο σοβαρό είναι η προσκόλληση. Αυτή οδηγεί σε στασιμότητα και προσωπολατρεία.»
«Αρκετά,» έκανε η Θ. «Κατάλαβα τι θέλεις να πεις. Νομίζω όμως ότι αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί παρά μόνο στη γιόγκα. Η Δύση είναι πολύ αντι-ηρωική, πολύ ατομικιστική για να δώσει όλη της την πίστη σε έναν Διδάσκαλο. Για αυτό προτιμά τη ψυχολογία.»
Ο Ερνέστος έκανε μια κίνηση αποδοκιμασίας.
«Η Δυτική Ψυχολογία, αλήθεια! Τι ξέρει η Δυτική Ψυχολογία για τον άνθρωπο;»
«Συμφωνώ μαζί σου ότι δεν ξέρει πολλά και ίσως τίποτα για το ζωντανό βάθος του ανθρώπου. Αλλά στηρίζεται στην αρχή της ατομικότητας, της ιδιαιτερότητας. Ίσως το ιδανικό να ήταν ένας συνδυασμός των καλύτερων στοιχείων της Δύσης με τα καλύτερα της Ανατολής. Αν, δηλαδή, ξεκινούσε κανείς με αφετηρία τον ατομικισμό και προχωρούσε στο βάθος του, θα ανακάλυπτε τη μεταμόρφωσή του σε ατομικότητα, και η ατομικότητα ό,τι δεν είναι ατομικότητα. Αλλά την ανακάλυψη αυτή θα την έκανε με την α τ ο μ ι κ ό τ η τ ά του. Ενώ η Ανατολή στοχεύει στην παγκοσμιότητα, χωρίς να γνοιάζεται για την ύπαρξη ή εδραίωση μιας ατομικότητας που να ανακαλύπτει την παγκοσμιότητα. Η γνώμη μου είναι ότι αν, στην Ανατολή, οι οπαδοί πουλιούνται τόσο εύκολα στην προσκόλληση στον Διδάσκαλο, είναι επειδή δεν έχουν να χάσουν καμιά ατομικότητα με την προσκόλληση. Ό,τι και να πεις δεν μπορώ να φανταστώ έναν άνθρωπο με συνείδηση της ατομικής του ιδιαιτερότητας να την πουλά στην ατομικότητα ή μη κάποιου άλλου, όσο κι αν σέβεται ή θαυμάζει αυτό τον άλλον.»
Ο Ερνέστος την παρακολουθούσε με προσοχή.
«Είσαι πολύ Ευρωπαία,» ήταν το μόνο σχόλιο που έκανε.
«Τι εννοείς;»
«Εννοώ ότι θα πρέπει να γεννήθηκες με έντονη ατομικότητα.»
«Έντονη; Τι θες να πεις με αυτό;»
«Θέλω να πω σφιχτοπλεγμένη, διαρθρωμένη, συγκροτημένη, με πλήρη συνείδηση του εαυτού της. Για αυτό μιλάς έτσι. Και για αυτό ξεκίνησες με ένα μεγάλο ατού στο χέρι. Άνθρωπο σαν εσένα, δεν προσκολλώνται σε κανέναν,» κατέληξε με ένα πικρό μειδίαμα.
Amor Vincit Omnia 