Το φίδι, το δέντρο και ο Χριστός

Όστις έχει ωτίον ας ακούσει τι λέγει το Πνεύμα προς τα εκκλησίας.
Εις τον νικώντα θέλω δώσει εις αυτόν να φάγη εκ του δέντρου της ζωής, το οποίον είναι εν μέσω του παραδείσου του Θεού.
(Αποκάλυψη 2:7)

Εγώ ειμί η άμπελος η αληθινή, και ο πατήρ μου ο γεωργός εστί.
(Κατά Ιωάννην 15:1)

Όστις τας αμαρτίας ημών εβάστασεν εν τω σώματι αυτού επί του δένδρου […]
(Πέτρου Α’ 2:24)

Επειδή αναγεννηθήκατε ουχί εκ φθαρτού σπέρματος, αλλά αφθάρτου,
διά του λόγου του Θεού του ζώντος και μένοντος εις τον αιώνα
Διότι πάσα σάρξ είναι ως χόρτος,
Και πάσα δόξα ανθρώπου ως άνθος χόρτου.
Εξηράνθη ο χόρτος, και το άνθος αυτού εξέπεσεν.

Ο λόγος όμως του Κυρίου μένει εις τον αιώναν.

Και ούτος είναι λόγος ο ευαγγελισθείς εις εσάς.
(Πέτρου Α’ 1:23-25)

Και μοι έδειξεν ποταμόν καθαρόν ύδατος ζωής λαμπρόν ως κρύσταλλον εκπορευόμενον εκ του θρόνου του Θεού και του Αρνίου. Εν τω μέσω της πλατείας αυτής και του ποταμού εντεύθεν και εντεύθεν ήτο το δένδρον της ζωής, φέρον καρπούς δώδεκα, καθ’ έκαστον μήνα κάμνον τον καρπόν αυτού, και τα φύλλα του δένδρου είναι εις θεραπείαν των εθνών.

(Αποκάλυψη 22:1-2)

Μακάριοι οι πλύνοντας τας στολάς αυτών διά να έχωσιν εξουσίαν επί το δένδρον της ζωής και να εισέλθωσι διά των πυλώνων εις την πόλιν.
(Αποκάλυψη 22:14)

Και εάν τις αφαιρέση από των λόγων του βιβλίου της προφητείας αυτής, ο Θεός θέλει αφαιρέσει μέρος από το δένδρο της ζωής και από της πόλεως της αγίας και των γεγραμμένων εν τω βιβλίω τούτω.
(Αποκάλυψη 22:19)

Από τους Σουμέριους και τους Αιγύπτιους Αζτέκους, τους Ίνκας, τους Μάγιας αλλά και τους Πέρσες, το Δέντρο της Ζωής κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία της Δημιουργίας.

Στη Γένεση διαβάζουμε:
Και έπλασε Κύριος ο Θεός τον άνθρωπον από χώματος εκ της γης
και ενεφύσησεν εις τους μυκτήρας αυτού πνοήν ζωής
και έγινεν ο άνθρωπος εις ψυχήν ζώσαν.
Και εφύτευσε Κύριος ο Θεός παράδεισον εν τη Εδέμ κατά ανατολάς
και έθεσε εκεί τον άνθρωπο, τον οποίον έπλασε.

Και Κύριος ο Θεός έκαμε να βλαστήσει εκ της γης παν δένδρον ωραίον εις την όρασιν και καλόν εις την γεύσιν.
Και το δένδρο της ζωής εν μέσω του παραδείσου και το δένδρον της γνώσεως του καλού και του κακού.

Ποταμός δε εξήρχετο εκ της Εδέμ διά να ποτίζει τον παράδεισο και εκείθεν εμερίζετο εις τέσσερας κλάδους.
(Γένεσις 2:7-11)

Πριν ακόμα προχωρήσει κανείς στην εσωτερική σημασία των τεσσάρων ποταμών, θα ήταν ίσως περισσότερο αναγκαίο στο να σταθεί στο δέντρο του καλού και το κακού. Ενώ από το δέντρο της Ζωής αλλά και όλα τα υπόλοιπα δέντρα, ο Ανδρόγυνος Αδάμ μπορεί να γευτεί όλους τους καρπούς τους, δεν ισχύει το ίδιο και για το δέντρο του καλού και του κακού (ή της Γνώσης), σε μία εντολή που του δίνεται πριν ακόμα δημιουργηθεί η Εύα. Αμέσως μετά τη δημιουργία της όμως, το φρονιμώτερον πάντων των ζώων (Γένεσις 3:1) φίδι, ξεδιπλώθηκε προσφέροντας απλόχερα τους γνωστούς από τη χριστιανική παράδοση, απαγορευμένους του καρπούς. Η Εύα τον γεύτηκε, τον πρόσφερε και στον Αδάμ και επήλθε η Πτώση και ο διωγμός από την Εδέμ μαζί με όλες τις επώδυνες συνέπειές του.

Όμως αν η πράξη που έκανε το φίδι ήταν τόσο απεχθής τότε γιατί κρίνεται από το ίδιο το ιερό το Βιβλίο ως «φρονιμώτερον» από όλα τα άλλα ζώα του αγρού, τα δημιουργήματα του Κυρίου που ονομάτισε ο ίδιος ο Αδάμ;

Στην Παλαιά Διαθήκη διαβάζουμε ακόμη για το χάλκινο φίδι όταν ο λαός του Ισραήλ περιπλανιόταν στην έρημο και παραπονέθηκε στον Κύριο για το κακό ψωμί και φαγητό, και γενικότερα τις πολύ άσχημες συνθήκες. Τότε ο Θεός τους έστειλε φίδια και πολλά από αυτά δάγκωσαν αρκετούς Ισραηλίτες με αποτέλεσμα να πεθάνουν από το δηλητήριο. Ωστόσο, όταν ο Μωυσής προσευχήθηκε στον Θεό για να τα πάρει μακριά τα φίδια, Εκείνος του απάντησε να τοποθετήσει ένα χάλκινο φίδι πάνω σε ένα κοντάρι και να το υψώσει ψηλά. Και όταν τα φίδια δαγκώνουν κάποιον, να κοιτάει το χάλκινο, και δεν θα τον βρίσκει κανένας θάνατος.

Και στην Καινή Διαθήκη διαβάζουμε τον Ιωάννη (3:14-15):
Και καθώς ο Μωυσής ύψωσε τον όφιν εν τη ερήμω, ούτε πρέπει να υψωθεί ο Υιός του Ανθρώπου, διά να μη απολεσθή πας ο πιστεύων εις αυτόν, αλλά να έχει ζωήν αιώνιον.

Αλλά και ο Χριστός όταν έδινε τις οδηγίες στους μαθητές Του, είπε:

Ιδού εγώ αποστέλλω υμάς ως πρόβατα εν μέσω λύκων. Γίνεσθε ουν φρόνιμοι ως οι όφεις και ακέραιοι ως αι περιστεραί.
(Κατά Ματθαίον 10:16)

Σαν περιστέρι συμβολίζεται στη χριστιανοσύνη το Θείο Πνεύμα. Σαν όφις συμβολίζεται ο Πειρασμός, δηλαδή ο Διάβολος, αλλά σύμφωνα με την ιστορία του Μωυσή και τα λόγια του Ιωάννη και ως ο Θεραπευτής, Σωτήρας.
Το φίδι περικύκλωνε το δέντρο της Γνώσης, και ήταν ο δικός της ο καρπός που «έδιωξε» τους Πρωτόπλαστους από τον παράδεισο του Θεού. Όμως ο Κύριος είπε έπειτα για τον Αδάμ ότι εξαιτίας του καρπού αυτού που έφαγε ο Αδάμ «έγινε εις εξ ημών εις το γιγνώσκειν το καλόν και το κακόν» (Γένεσις 3:22). Και στον ίδιο στίχο διαβάζουμε: «Και τώρα, μήπως εκτείνη την χείρα αυτού, και λάβη και από του δέντρου της ζωής, και φάγη, και ζήση αιωνίως».

Συνεπώς, εκτός από το δέντρο της Γνώσης, απαγορευμένο ήταν στο εξής και ο καρπός του δέντρου της Ζωής. O Αδάμ αποκτάει συνείδηση του κακού, της φθοράς και του θανάτου, και μόνο ο Ενσαρκωμένος Λόγος, ο Γιος του Ανθρώπου, μπορεί να του δώσει, σαν άλλος, χρυσός όφις, τον καρπό της Ζωής, που θα του ανοίξει την Οδό για τον Οίκο του Θεού.