Οι χειρότεροι φόβοι που επαληθεύονται

TOPSHOT-US-POLITICS-TRUMP-G7

του Max Boot

Τον Μάρτιο του 2016, ένωσα τη φωνή μου μαζί με 121 Ρεπουμπλικάνους αναλυτές εξωτερικής πολιτικής (τότε ανήκα στο GOP) και υπογράψαμε από κοινού μια ανοιχτή επιστολή για τον τότε υποψήφιο Donald Trump, η οποία δημοσιεύτηκε στην πλατφόρμα για θέματα εθνικής ασφάλειας War on the Rocks.

Η επιστολή αυτή προειδοποιούσε ότι :

«Το όραμά του για την αμερικανική επιρροή και δύναμη στον κόσμο είναι εντελώς ασυνεχές και ηθικά αβάσιμο. Μέσα σε μια απλή πρόταση το βλέπεις να αιωρείται ανάμεσα στον απομονωτισμό και τον στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό.

Η επιθετική του προώθηση υπέρ των εμπορικών πολέμων είναι συνταγή για οικονομική καταστροφή.

Η αποδοχή εκτεταμένης χρήσης βασανιστηρίων, αδικαιολόγητη.

Η γεμάτη μίσος, αντι-μουσουλμανική του ρητορική υπονομεύει τη σοβαρότητα των προσπαθειών να καταπολεμηθεί ο ισλαμικός εξτρεμισμός με τη βοήθεια συμμάχων στον Ισλαμικό κόσμο….

… Η επιμονή του ότι το Μεξικό θα χρηματοδοτήσει τον τοίχο στα νότια σύνορα πυροδοτεί άχρηστα πάθη, και βασίζεται σε μια παντελώς λάθος διαβασμένη συμπεριφορά της γειτονικής χώρας…

… Η επιμονή του ότι στενοί σύμμαχοι όπως η Ιαπωνία πρέπει να πληρώσουν μεγάλα ποσά για την προστασία, είναι αντίληψη απατεώνα, και όχι ενός ηγέτη Συμμάχων, που στάθηκαν στο πλευρό μας τόσο καλά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο…

Ο θαυμασμός του για ξένους δικτάτορες όπως ο Vladimir Putin είναι απαράδεκτος…

Είναι βαθιά ανειλικρινής…

Η εξίσωση του επαγγελματικού δαιμονίου με την εξωτερική πολιτική είναι λανθασμένη.”

Και η επιστολή κατέληγε: «Οι δηλώσεις του κύριου Trump μας κάνουν να πιστεύουμε ότι σαν Πρόεδρος, ο τρόπος με τον οποίον θα ασκήσει την εξουσία, θα κάνει την Αμερική λιγότερο ασφαλή, κάτι που θα μειώσει τη θέση μας στον κόσμο.»

Μακάρι να είχα κάνει λάθος, αλλά βασικά είχαμε όλοι πολύ δίκιο. Η μόνη προειδοποίηση που δεν επαληθεύτηκε, ήταν ότι η αντι-μουσουλμανική του ρητορική θα αποξενώσει Μουσουλμανικούς συμμάχους. Οι τεμενάδες που έκανε στους ηγέτες Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ, τους κράτησε ευθυγραμμισμένους. Όλες οι υπόλοιπες ωστόσο αδυναμίες που προβλέψαμε, εκδηλώνονται πλέον σήμερα ξεκάθαρα.

Ο Trump δεν έδειξε καμία διάθεση να ωριμάσει μέσα από την προεδρία. Και πώς να το κάνει άλλωστε, όταν η μόνη πηγή γνώσης που διαθέτει είναι τα «σουπεράκια» του Fox News. Παραμένει το ίδιο κατά συρροή ψεύτης, το ίδιο αλλοπρόσαλλα αδαής, από τότε που άρχισε την εκστρατεία του το 2016. Μόνο που τώρα αυτά που διακυβεύονται είναι πολύ πιο κρίσιμα. Ο Trump είναι ο Αρχηγός Γενικού Επιτελείου την ώρα που οι ΗΠΑ έχουν εγκλωβιστεί σε μια διαμάχη με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Και αυτή η κρίση δείχνει πόσο επικίνδυνο είναι να είναι Πρόεδρος κάποιος τόσο ακατάλληλος.

Τον Μάιο του 2018, ο Trump μας έβγαλε από τη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν, παρόλο που το Ιράν την τηρούσε. Ο Trump την είχε καταγγείλει ως «απαίσια», «αστεία» και «καταστροφική», κυρίως, από ό,τι φαίνεται, επειδή την είχε διαπραγματευτεί ο μισητός του προκάτοχος. Ο υπουργός των Εξωτερικών των ΗΠΑ, Mike Pompeo στη συμφωνία που είχε υπογράψει η κυβέρνηση Obama (και άλλες πέντε χώρες) είχε θέσει στο μεταξύ 12 προϋποθέσεις για μία «νέα συμφωνία» με το Ιράν, τις οποίες όμως το Ιρανικό καθεστώς δεν επρόκειτο ποτέ να αποδεχθεί: μεταξύ άλλων περιελάμβαναν, το κόψιμο βοήθειας εκ μέρους του Ιράν προς όλους τους περιφερειακούς του συμμάχους, και το οριστικό τέλος του πυρηνικού του προγράμματος. Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας John Bolton διαμήνυσε ότι η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για μεταρρυθμίσεις αλλά για αλλαγή καθεστώτος. Τον Φεβρουάριο δε, είχε ανεβάσει ένα βίντεο για την 40η επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης στο Ιράν, προσθέτοντας απευθυνόμενος στον Ανώτατο Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei: «Δεν νομίζω ότι θα έχετε πολλές ακόμα επετείους να χαρείτε.»

Η κυβέρνηση έχει επιβάλει κυρώσεις οι οποίες κόβουν την παραγωγή πετρελαίου του Ιράν παραπάνω από το μισό. Η Ιρανική κυβέρνηση αυτό το εκλαμβάνει ως πράξη «οικονομικού πολέμου» και έχει απαντήσει όπως απαντούν τα περισσότερα κράτη που δέχονται επίθεση, όχι με το να παραδοθούν, αλλά με το να ανταποδώσουν το χτύπημα.

Πρόσφατα, το Ιράν κατηγορήθηκε για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στον Περσικό Κόλπο. Το ίδιο αρνείται κάθε ευθύνη, ωστόσο απειλεί ότι θα αυξήσει την παραγωγή ουρανίου και θα φύγει από τη συμφωνία. Τι ακριβώς σκεφτόταν ο Trump ότι θα συμβεί όταν έφευγε ο ίδιος από τη συμφωνία; Ή μήπως δεν σκεφτόταν γενικώς τίποτα απολύτως; Οι περισσότεροι αναλυτές προειδοποιούσαν ότι μια τέτοια κίνηση θα έκανε το ρίσκο, του να ξεκινήσει εκ νέου το πυρηνικό του πρόγραμμα το Ιράν και του να ξεσπάσει πόλεμος, απλά μεγαλύτερο – το οποίο κι έγινε.

Η δε απάντηση του Trump, ως συνήθως ασυνάρτητη. Κινήθηκε ανάμεσα στο νταηλίκι («Αν το Ιράν θέλει να πολεμήσει, τότε αυτό θα είναι και το επίσημο τέλος του») και προσφορές για συνομιλίες. Διαψεύδει ακόμα και τους ίδιους του τους συνεργάτες (θυμάστε τα 12 σημεία που λέγαμε;…) λέγοντας: «Απλά δεν θέλουμε να έχουν πυρηνικά.» Μα αν αυτό που τον ενδιαφέρει είναι τα πυρηνικά, τότε γιατί έφυγε από την πυρηνική συμφωνία που ήδη «έτρεχε»;

Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να διαπραγματευτούν επιτυχώς μια απειλή όπως είναι το Ιράν όταν έχουν για Πρόεδρο κάποιον που έχει μηδενική αξιοπιστία, και κανένα ηθικό έρεισμα, τόσο μέσα όσο κι έξω στον κόσμο. Οι σύμμαχοί τους, δεν πιστεύουν τους ισχυρισμούς του Trump, όταν λέει ότι το Ιράν ευθύνεται για τα πλοία, και αφηνιάζουν με τις μονομερείς του πρακτικές. Σύμφωνα με τους New York Times, ούτε οι ίδιοι του οι επιτελάρχες σε Μυστικές Υπηρεσίες και Στρατό δεν τον εμπιστεύονται αρκετά για να μοιραστούν μαζί του κυβερνοεπιχειρήσεις των ΗΠΑ εναντίον της Ρωσίας. Αν δεν τον εμπιστεύονται ούτε οι δικοί του, πώς θα το κάνει ο υπόλοιπος κόσμος;

Επί διαφορετικού Προέδρου, όπως ο Ronald Reagan, ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσαν να αποτελούν αιτία πολέμου. Αλλά δεν μπορούμε να ρισκάρουμε έναν πόλεμο με έναν τέτοιο Πρόεδρο. To λιγότερο κακό που θα μπορούσε να συμβεί θα ήταν όπως στην περίπτωση της Βόρειας Κορέας, ο Trump να αλλάξει εντελώς πορεία και από τις απειλές να πάει σε κάποιον γλοιώδη κατευνασμό. Καλύτερα να ερωτευτεί άλλον έναν απεχθή δικτάτορα, παρά να αρχίσει κάποιον πόλεμο τον έλεγχο του οποίου θα χάναμε εύκολα. Όπως και να διαχειριστεί πάντως την κρίση που ο ίδιος δημιούργησε, οι πολιτικές του για το Ιράν, απλά επιβεβαιώνουν την προειδοποίηση της επιστολής του War on the Rocks: Μειώνει την ασφάλεια της Αμερικής, και τη θέση της.

Washington Post