O πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος, ισλαμιστής ηγέτης Μοχάμεντ Μόρσι, κατέρρευσε αφήνοντας την τελευταία του πνοή στο δικαστήριο, την περασμένη Δευτέρα. Το ερώτημα τώρα είναι εάν ο θάνατός του θα δώσει μία νέα «πνοή» ζωής στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία μετά την ανατροπή του Μόρσι από τον Στρατό, το 2013, ύστερα από μια ταραγμένη χρονιά διακυβέρνησης, βρίσκεται σε μία κατάσταση «μηχανικής υποστήριξης».
Επισήμως, η κυβέρνηση της Αιγύπτου ανέφερε ότι ο θάνατος του 67χρονου Μόρσι οφείλεται σε καρδιακό επεισόδιο. Ωστόσο, το πολιτικό σκέλος της Αδελφότητας, το Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δικαιοσύνη, με ανακοίνωσή του σε ανάρτηση στο facebook, υποστήριξε ότι οι συνθήκες κράτησής του ήταν τέτοιες που οδήγησαν σε «δολοφονία».
Η Αδελφότητα ιδρύθηκε στην Αίγυπτο το 1928 από τον Hassan al-Banna. Σήμερα έχει ενεργά παραρτήματα σε διάφορα μέρη του κόσμου με τα πιο σημαντικά να βρίσκονται στην Τυνησία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και την Τουρκία. Στην Αίγυπτο, η δράση της είχε απαγορευτεί, κάτι που είχε να γίνει από την εποχή του Νάσερ, τη δεκαετία του ’60. Σήμερα, βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές δοκιμασίες που θα κρίνουν τη μελλοντική της ύπαρξη.
«H Μουσουλμανική αδελφότητα εργαζόταν και δρούσε για πολύ καιρό με σκοπό να φτάσει μέχρι την προεδρία και τη διακυβέρνηση», αναφέρει ο Hamdi Murad, ειδικός σε θέματα ισλαμικών οργανώσεων.
Οι αποτυχίες του Μόρσι, είχαν δώσει «πάτημα» στον Αιγυπτιακό Στρατό να κάνει το πραξικόπημα που έφερε τον Σίσι στην προεδρία, και ο θάνατός του σήμερα θα κρίνει πολλά.
Ο αναλυτής ισλαμικών οργανώσεων Ηasan Awwad, επισημαίνει από την πλευρά του, ότι η Αδελφότητα είναι «ιδιαίτερα οργανωμένη» και προσθέτει: «Αυτά που είδαμε είναι κάποια δείγματα ηγεσίας από τις τάξεις τους. Υπάρχει κι άλλο βάθος.»
Ωστόσο, την επομένη του πραξικοπήματος, μια σειρά μέτρων καταστολής είχαν λάβει χώρα σ’ όλη την Αίγυπτο, καθώς ο σκοπός ήταν «να καταστραφεί η Μουσουλμανική Αδελφότητα σε τέτοιο βαθμό, ώστε ενδεχόμενη ανασύστασή της να είναι πρακτικώς αδύνατη».
«Ο Σίσι θέλει να τους διαλύσει», αναφέρει ο Murad.
Από την εποχή της ιδρύσεώς της, η Μουσουλμανική Αδελφότητα έζησε μια σειρά από καταπιεστικές δράσεις που εξαπέλυαν οι αιγυπτιακές κυβερνήσεις, οι οποίες από το 1952 κι έπειτα ελέγχονταν από τον στρατό. Και ο Βρετανός ειδικός επί ισλαμικών οργανώσεων Ali Darwish, εκτιμά ότι παρά το μεγάλο κύμα συμπάθειας που ξεδιπλώνεται για τον θάνατο του Μόρσι, η κατάσταση είναι «υπό έλεγχο» και θεωρείται μάλλον «απίθανο να δούμε κλιμάκωση της βίας εξαιτίας του», εκτός κι αν η κυβερνητική, σκληρή, πολιτική εναντίον της Αδελφότητας δεν λήξει σύντομα, καθώς τότε θα μπορούσε πράγματι να υπάρξει αστάθεια.
Ο Αιγύπτιος δημοσιογράφος και ερευνητής ισλαμικών κινημάτων, Maher Farghali, φαίνεται πάντως να διαφωνεί, καθώς θεωρεί ότι η Αδελφότητα είναι μια «θρασύτατη» οργάνωση που θα έκανε τα πάντα για να μείνει στην επικαιρότητα, ακόμα και αν αυτό συνεπαγόταν την κεφαλαιοποίηση του θανάτου του Μόρσι: «Τον εκμεταλλεύτηκαν ενόσω ήταν ζωντανός, θα το κάνουν και τώρα που είναι νεκρός.»
Στην προσπάθεια δαιμονοποίησης της, η Μουσουλμανική Αδελφότητα, χαρακτηρίζεται συχνά από αρχές και κρατικούς φορείς ενημέρωσης ως «τρομοκρατική οργάνωση».
«Και παρόλο που ο Μόρσι μπήκε σχετικά αργά στο κίνημα, και δεν θεωρείτο κορυφαίος ηγέτης, «ο θάνατός του είναι συμβολικά σημαντικός», και θα μπορούσε να οδηγήσει ριζοσπαστικά στοιχεία εντός της Αδελφότητας στο να πάρουν τα όπλα εναντίον των αρχών», υπογραμμίζει ο Murad.
H Μουσουλμανική Αδελφότητα έχει απαγορευτεί σε πολλές αραβικές χώρες, όπως η Σ.Αραβία και τα ΗΑΕ, ενώ οι δραστηριότητές της έχουν μειωθεί στο ελάχιστο σε άλλες όπως η Ιορδανία. Εκτιμάται, ότι αυταρχικά καθεστώτα φοβούνται αυτό που οργανώσεις όπως εκείνη, θα μπορούσαν να προσφέρουν: εναλλακτικές ως προς την απόκτηση αγαθών, ιδεών και υπηρεσιών που χρειάζονται οι πληθυσμοί μουσουλμανικών χωρών, σε ένα είδος ζωής και μία βάση σχετικής κοσμικότητας που θα απειλούσε ευθέως το μονοπώλιο εξουσίας έτσι όπως προσφέρεται από τους σημερινούς ηγέτες σε αυτές τις αραβικές χώρες.
«Οι αραβικές κυβερνήσεις δεν θα πρέπει να αγνοούν την Μουσουλμανική Αδελφότητα. Αυτή η οργάνωση αποτελεί μέρος του πολιτικού ιστού της Μέσης Ανατολής, και εάν προσπαθήσεις να τη «σβήσεις», ρισκάρεις περισσότερη βία, και βάζεις τέλος στη δημοκρατία.»
Υπάρχει όμως κι άλλη απειλή για την οργάνωση κι αυτή είναι η εσωτερική αντιπαλότητα ανάμεσα στην παλιά και τη νέα φρουρά. Κι αυτός ο εσωτερικός κίνδυνος είναι το ίδιο ισχυρός όσο και ο εξωτερικός. Τα νεότερα μέλη ψάχνουν τρόπους να εδραιώσουν τη δύναμή τους ενώ αυτά που ζουν εκτός Αιγύπτου, υιοθετούν και μια πιο επιθετική προσέγγιση ως προς αυτό. Κάποιοι επιζητούν την επιστροφή στη τζιχάντ ή τον «αγώνα», έτσι όπως είχε δοθεί και στο παρελθόν ανάμεσα στη Μουσουλμανική Αδελφότητα και αραβικές κυβερνήσεις, καθώς εκτιμούν ότι οι τακτικές των παλιότερων -μη βίαιων- τρόπων δεν κέρδιζε τον σεβασμό που θα έπρεπε να έχει το κίνημα.
Amor Vincit Omnia 