Αλλαγή καθεστώτος και επιχειρήσεις καταστολής στο Σουδάν, βία και διαρκής αστάθεια στην Αιθιοπία, ένα φονικό ξέσπασμα του ιού Έμπολα, χωρίς τέλος βία στη Σομαλία: αυτά είναι μονάχα κάποια από τα όσα συμβαίνουν στην Αφρική αυτές τις μέρες.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα ευρήματα Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), για τις περιόδους 2009-13 και 2014-18, υπήρξε μία πτώση στις πωλήσεις όπλων προς την Αφρική σε σύνολο 6.5%. Τα υποσαχάρια κράτη έλαβαν από το συνολικό μέρος των όπλων το 25%, και οι 5 μεγαλύτεροι εισαγωγείς ήταν η Νιγηρία, η Αγκόλα, το Σουδάν, το Καμερούν και η Σενεγάλη. Άλλες χώρες που έλαβαν σημαντικές ποσότητες όπλων το 2015, ήταν η Ακτή Ελαφαντοστού, το Μαλάουι, η Ναμίμπια και η Ουγκάντα.
Κρίνοντας από τις τρέχουσες συγκυρίες, η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί, καθώς για παράδειγμα, δύο χώρες (Νιγηρία και Καμερούν) βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με εξεγέρσεις, σε μία (Σουδάν) μόλις πρόσφατα ανετράπη από τον Στρατό ο πρόεδρός του που κυβερνούσε για 30 χρόνια, και μια τέταρτη (Ανγκόλα) κρατάει κλειστά τα σύνορά της για μια άλλη χώρα που βρίσκεται σε διαρκή κρίση (Κονγκό). Συνεπώς, πιστεύεται ότι οι κυβερνήσεις θα ζητήσουν να αυξηθεί η προμήθεια όπλων προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συνεχείς απειλές.
Οι πωλήσεις όπλων της Ρωσίας στην Αφρική
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι πωλητές του στρατιωτικού εξοπλισμού. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, οι χώρες που αντιμετωπίζουν εξεγέρσεις, ή τζιχάντ, αγοράζουν μεγάλες ποσότητες όπλων από τις καθιερωμένες πηγές: Κίνα, Γαλλία, Ισραήλ, Ρωσία και ΗΠΑ. Σύμφωνα με το SIPRI η Ρωσία έχει το 28% των εξαγωγών στην υποσαχάρια Αφρική για την περίοδο 2014-2018, η Κίνα 24%, η Ουκρανία 8,3%, οι ΗΠΑ το 7,1% και η Γαλλία το 6,1%.
Στα δεδομένα αυτά προστίθεται επίσης ο ολοένα κι αυξανόμενος ρόλος της Ρωσίας στην Αφρική – για παράδειγμα, στα τέλη του Ιουνίου η Μόσχα φιλοξένησε μία μεγάλη οικονομική Σύνοδο Ρωσίας-Αφρικής. Με άλλα λόγια, η Ρωσία, παρά τις σχέσεις που είχε αναπτύξει η Σοβιετική Ένωση με την Αφρική κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, θεωρείται νεοφερμένη δύναμη στην περιοχή, και όπως και οι άλλες δύο παγκόσμιες υπερδυνάμεις, αναπτύσσει τη δική της στρατηγική, αναζητώντας τρόπους αύξησης της επιρροής της με διπλωματικές κινήσεις, εμπόριο, την παρουσία ιδιωτικών εργολαβιών, και με τις πωλήσεις όπλων.
Άλλοι αναδυόμενοι προμηθευτές όπλων
Υπάρχουν ωστόσο κι άλλες χώρες που αυξάνουν το ενδιαφέρον τους για πωλήσεις όπλων στην Αφρική. Σύμφωνα πάντα με το SIPRI, ο κύριος προμηθευτής όπλων στο Σουδάν, πριν τον εκδιωγμό του Προέδρου Μπασίρ, ήταν η Λευκορωσία.
Μια άλλη χώρα που τίθεται στο μικροσκόπιο πρόσφατα για τις πωλήσεις όπλων στην Αφρική είναι η Βραζιλία, καθώς τα Super Tucano χρησιμοποιούνται πλέον σε επιχειρήσεις καταστολής εξεγέρσεων σε Νιγηρία, Μάλι και Μαυριτανία. Αν και οι πωλήσεις μπορούν να δώσουν μια αρνητική εντύπωση για τη Βραζιλία όταν τα όπλα αυτά χρησιμοποιούνται σε χώρες όπως η Υεμένη, η νοτιαμερικανική χώρα εμπλέκεται και σ’ άλλα σχέδια όπως την κατασκευή του A-Darter πυραύλου αέρος-αέρος, ένα εγχείρημα που δεν είναι τόσο αμφιλεγόμενο όσο άλλες πρωτοβουλίες που έχουν λάβει χώρα ανάμεσα στη Βραζιλία και τους εταίρους της στην Αφρική και τον Αραβικό κόσμο.
Amor Vincit Omnia 