Η επίσημη κυβερνητική γραμμή εδώ είναι ότι το Ισλαμικό Κράτος ηττήθηκε.
Το τοπικό παράρτημα των εξτρεμιστικών Σουνιτών μαχητών, σύμφωνα με Αφγανούς αξιωματούχους, έχει περιοριστεί σε μια ορεινή περιοχή κοντά στα πακιστανικά σύνορα από αφγανικές και αμερικανικές δυνάμεις και δεν μπορεί πλέον να ελέγχει κατοικημένες περιοχές. Λένε ότι ασχολείται μόνο με το να οργανώνει επιθέσεις αυτοκτονίας εναντίον «μαλακών» στόχων, όπως η βομβιστική επίθεση στο γαμήλιο πάρτι εδώ στην Καμπούλ, το Σάββατο, που σκότωσε 63 ανθρώπους και τραυμάτισε 190.
«Έχουμε εξαλείψει τις βάσεις του στα ανατολικά, και συγκεντρώνεται σε πολύ μικρές περιοχές. Δεν μπορεί να πολεμήσει τις δυνάμεις μας πρόσωπο με πρόσωπο «, δήλωσε την Τρίτη ο Fawad Aman, εκπρόσωπος τύπου του αφγανικού Υπουργείου Αμύνης.
Όμως οι ντόπιοι ηγέτες στις παραμεθόριες επαρχίες του Νανγκαρχάρ και της Κοναρά (σ.σ. δύο από τις 34 διοικητικές περιφέρειες του Αφγανιστάν) έχουν μια διαφορετική ιστορία να αφηγηθούν. Λένε ότι οι δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους συνεχίζουν να τρομοκρατούν τους χωρικούς σε περιοχές υπό τον έλεγχό τους, στρατολογώντας βίαια αγόρια και απαγορεύοντας στα κορίτσια να πηγαίνουν στο σχολείο. Αυτοί, όπως και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι δυνάμεις των Ταλιμπάν και του Ισλαμικού Κράτους, συνεχίζουν να πολεμούν μεταξύ τους, αλλά φοβούνται επίσης ότι κάποιοι Ταλιμπάν θα ενταχθούν στις πιο αδίστακτες δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους, εάν οι ηγέτες των Ταλιμπάν έρθουν σε συμφωνία με τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Ταλιμπάν διεξάγουν συνομιλίες για μια αρχική συμφωνία εδώ και μήνες. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, Ζalmay Khalilzad, αναμένεται να πάει στο Κατάρ σήμερα, Τετάρτη, για να προετοιμαστεί για τον τελικό γύρο διαπραγματεύσεων αφού έλαβε την «ευλογία» του Προέδρου Trump. Στο σημερινό προσχέδιο, η συμφωνία περιγράφει την αρχική απόσυρση περίπου 5.000 στρατευμάτων των ΗΠΑ με αντάλλαγμα τη δέσμευση εκ μέρους των Ταλιμπάν ότι θα κόψουν τους δεσμούς με την al-Qaeda. Ζητεί επίσης την έναρξη των συνομιλιών των Ταλιμπάν με την αφγανική κυβέρνηση και τον προγραμματισμό για κατάπαυση του πυρός.
Όμως η συμφωνία δεν αναφέρει το Ισλαμικό Κράτος, έναν ορκισμένο εχθρό των Ταλιμπάν που θεωρείται μακράν η μεγαλύτερη τρομοκρατική απειλή. Σε έκθεση προς το Κογκρέσο τον προηγούμενο μήνα, το Υπουργείο Αμύνης ανέφερε ότι ακόμη και αν επιτευχθεί διακανονισμός, η al-Qaeda, το Ισλαμικό Κράτος και ορισμένοι σκληροπυρηνικοί Ταλιμπάν θα αποτελέσουν «σημαντική απειλή» για το Αφγανιστάν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, απαιτώντας «στιβαρή» αντιτρομοκρατική ετοιμότητα στο «προσεχές μέλλον».
Και οι τρεις οργανώσεις είναι εξτρεμιστικές σουνιτικές πολιτοφυλακές, αλλά διαφέρουν στο υπόβαθρο και τη συμπεριφορά. Οι Ταλιμπάν είναι ένα εγχώριο αφγανικό κίνημα με βαθιές ρίζες στην κοινωνία. Η al-Qaeda είναι ένα διεθνές Ισλαμικό τρομοκρατικό δίκτυο που έχει εξαλειφθεί σε μεγάλο βαθμό. Το Ισλαμικό Κράτος είναι μια αντάρτικη δύναμη που εδρεύει στη Μέση Ανατολή και προσπαθεί να εδραιώσει ένα γεωγραφικό Χαλιφάτο.
Την Κυριακή, ο Khalilzad είπε σε ένα tweet ότι η επιτυχία στις συνομιλίες «θα θέσει τους Αφγανούς σε πολύ ισχυρότερη θέση για να νικήσουν το ISIS». Αξιωματούχοι των ΗΠΑ πιστεύουν ότι οι Ταλιμπάν, που ήδη πολεμούν το Ισλαμικό Κράτος, μπορούν να αποτελέσουν παράγοντα δύναμης για τις αμερικανικές αντιτρομοκρατικές προσπάθειες εναντίον της οργάνωσης.
Το Ισλαμικό Κράτος στο Αφγανιστάν εκτιμάται ότι έχει αριθμό μεταξύ 2.500 και 5.000 μαχητών, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού στρατού και των Ηνωμένων Εθνών. Ο αμερικανικός στρατός υπολόγισε ότι το σύνολο ήταν περίπου 1.000 ενεργοί μαχητές το 2017. Αλλά υπάρχει εκτεταμένη ανησυχία εδώ ότι αυτοί οι αριθμοί θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο αν το Ισλαμικό Κράτος χρησιμοποιήσει μια συμφωνία ΗΠΑ-Ταλιμπάν για να απορροφήσει τους πιο σκληροπυρηνικούς από τους μαχητές των Ταλιμπάν που αντιτίθενται στη συμφωνία ενισχύοντας έτσι τον τρομοκρατικό πόλεμο.
Το Ισλαμικό Κράτος «προσπαθεί να βρεθεί σε μία συγκεκριμένη θέση, να επωφεληθεί από τυχόν ρωγμές ανάμεσα στους Ταλιμπάν μετά από την ειρηνευτική συμφωνία», δήλωσε ένας Δυτικός αξιωματούχος, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας επειδή δεν ήταν εξουσιοδοτημένος να συζητήσει το θέμα. Είπε ότι η οργάνωση είχε δημοσιεύσει μηνύματα που κριτικάρουν τους Ταλιμπάν για «διαπραγματεύσεις με τον εχθρό».
Ερωτηθείς την Τρίτη εάν οι μαχητές έχουν αποκτήσει περαιτέρω δύναμη, ο υπουργός Εξωτερικών Mike Pompeo παρατήρησε ότι το αυτοπροσδιοριζόμενο Χαλιφάτο του Ισλαμικού Κράτους, στο κέντρο του Ιράκ και της Συρίας, είχε εξαφανιστεί. Αλλά, σε συνέντευξη στο CBS που συμφωνούσε με τα σχόλια του Υπουργείου Αμύνης για το Αφγανιστάν, είπε ότι «υπάρχουν σίγουρα μέρη όπου το ISIS είναι πιο ισχυρό σήμερα από ό,τι ήταν πριν από τρία ή τέσσερα χρόνια».
Οι Ταλιμπάν, με ως και 80.000 μαχητές, υπερέχουν αριθμητικά του Ισλαμικού Κράτους, ανέφερε ο Δυτικός αξιωματούχος, «αλλά το ISIS είναι πιο αμείλικτο. Οι Ταλιμπάν εξακολουθούν να πιστεύουν ότι κυνηγούν νόμιμους στόχους. Για το ISIS, ο οποιοσδήποτε είναι στόχος. Μπορούν να κάνουν μεγάλη καταστροφή με έναν μόνο μαχητή, όπως είδαμε με την επίθεση του γάμου. Στρατολογούν νεαρούς Σουνίτες σε Αφγανικά πανεπιστήμια και αναζητούν όσους μπορούν να διασχίζουν τα σύνορα πιο εύκολα για να πολεμήσουν στο εξωτερικό. Αυτό, είναι ένας λόγος για να διατηρηθεί μια αντιτρομοκρατική δύναμη στη χώρα.»
Μεταξύ αυτών που στηρίζουν αυτό το επιχείρημα είναι ο David Petraus, ένας κορυφαίος πρώην στρατιωτικός διοικητής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν. Υποστήριξε σε ένα editorial αυτό το μήνα στη WSJ (Οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν το Ιράκ – να μην κάνουμε το ίδιο και στο Αφγανιστάν), γραμμένο από κοινού με τον Vance Serchuk από το «Κέντρο για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια», ότι «το κόστος της διατήρησης μερικών χιλιάδων στρατευμάτων στο Αφγανιστάν ωχριά μπροστά στο τίμημα που θα πληρώσει το έθνος, στρατηγικά και οικονομικά, αν η al-Qaeda ή το ISIS ξαναχτίζουν μια τρομοκρατική πλατφόρμα εκεί.»
Στην Καμπούλ, ειδικά στη σιιτική μειονότητα και την φυλή των Χαζάρα, όπου το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την πρόσφατη επίθεση στον γάμο και δεκάδες βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας τα τελευταία χρόνια, οι ηγέτες της Κοινότητας λένε ότι αναμένουν τέτοιες επιθέσεις να χειροτερέψουν μετά από από την ειρηνευτική συμφωνία των Ταλιμπάν, καθώς το Ισλαμικό Κράτος θα κάνει επίδειξη στρατιωτικής και θρησκευτικής δύναμης τόσο στις αμερικανικές δυνάμεις όσο και στους Ταλιμπάν που δεν βρίσκονται πλέον στις πολεμικές επιχειρήσεις.
«Ακόμη και μετά την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας, οι επιθέσεις του Daesh θα συνεχιστούν και οι σκληροπυρηνικοί Ταλιμπάν θα ενωθούν μαζί τους», δήλωσε ο Chaman Ali Behsodi, Δημοτικός αντιπρόσωπος των Χαζάρα σε μια περιοχή, κοντά στο σημείο της γαμήλιας επίθεσης. Ο τοπικός κλάδος της μαχητικής ομάδας στο Αφγανιστάν αυτοαποκαλείται Ισλαμικό Κράτος στο Χορασάν, αλλά είναι γνωστό στους Αφγανούς με το αραβικό όνομα Daesh.
Είπε ότι μία γυναίκα, μέλος του Ισλαμικού Κράτους και βομβιστής αυτοκτονίας ανατίναξε ένα κέντρο εγγραφής ψηφοφόρων στην περιοχή πέρσι, σκοτώνοντας 60 ανθρώπους. «Ζητάμε από την κυβέρνηση να μας δώσει όπλα, επειδή δεν μπορούν να μας προστατεύσουν.»
Ο Zulfiqar Omid, ακτιβιστής των Χαζάρα στην Καμπούλ, ανέφερε ότι το Ισλαμικό Κράτος και άλλες τρομοκρατικές ομάδες θα συνεχίσουν να στοχεύουν την κοινότητά του, ανεξάρτητα από το τι θα γίνει με τους Ταλιμπάν. Πολλοί αναλυτές αποδίδουν τα κίνητρα του Ισλαμικού Κράτους στο θρησκευτικό μίσος για τους Σιίτες, αλλά ο Omid δήλωσε ότι οι Χαζάρα είναι στόχος επειδή είναι «υπέρ των εκλογών, υπέρ της εκπαίδευσης και υπέρ των γυναικών». Οι τρομοκράτες, είπε, «θέλουν να προκαλέσουν πανικό στην κοινότητά μας, δημιουργώντας τρόμο σε τζαμιά, σχολεία, αθλητικά γυμναστήρια και τώρα γαμήλιες αίθουσες.»
Το Ισλαμικό Κράτος εισήλθε στην αφγανική σύγκρουση το 2014 ως παραφυάδα εξτρεμιστικών ομάδων στο Πακιστάν. Δεν θεωρήθηκε αρχικά μεγάλη απειλή, αλλά καθώς οι αριθμοί του μεγάλωσαν, η οργάνωση προσπάθησε να καταλάβει εδάφη σε τέσσερις επαρχίες, στρατολογούσε φοιτητές και οργάνωσε πλήθος από βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας.
Από την ήττα της στο Ιράκ και τη Συρία κι έπειτα, η οργάνωση έχει αρχίσει να προτρέπει τους αδρανείς ξένους μαχητές να ενταχθούν σε έναν ιερό πόλεμο στο Αφγανιστάν. Έχει κερδίσει σημαντικά εισοδήματα από τοπικά ορυκτά, ξυλεία και άλλους φυσικούς πόρους, και κάνει επίσης πρακτικές εκβιασμών και απαγωγές για λύτρα, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι του Στρατού έχουν στοχοποιήσει το Ισλαμικό Κράτος στο Αφγανιστάν εδώ και αρκετά χρόνια, διεξάγοντας αντιτρομοκρατικές αποστολές με ομάδες ειδικών επιχειρήσεων του Αφγανιστάν και με υποστήριξη από επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Ισχυρίζονται ότι έχουν ωθήσει τους μαχητές προς τα δύσβατα Όρη Spin Ghar («Λευκό Βουνό»), αλλά η ομάδα έχει αναλάβει την ευθύνη για δεκάδες αστικές βομβιστικές επιθέσεις τα τελευταία τέσσερα χρόνια που έχουν σκοτώσει εκατοντάδες ανθρώπους.
Επιθέσεις που αποδίδονται στο Ισλαμικό Κράτος ευθύνονται για τον θάνατο ή τον τραυματισμό 423 αμάχων σε σύνολο 3.812 κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε πρόσφατα η αποστολή βοήθειας του ΟΗΕ στο Αφγανιστάν (UNAMA).
Σε μέρη του αγροτικού Ανατολικού Αφγανιστάν, εν τω μεταξύ, αρκετοί αξιωματούχοι αυτή την εβδομάδα χαρακτήρισαν το Iσλαμικό Kράτος ως οριοθετημένο αλλά όχι ηττημένο. Ο Ataullah Khogiani, εκπρόσωπος τύπου του Κυβερνήτη της Ναγκαχάρ, ανέφερε ότι η επιρροή των μαχητών μειώθηκε και δεν μπόρεσαν να καταλάβουν νέες περιοχές, αλλά «εξακολουθούν να έχουν παρουσία. Αυτοί και οι Ταλιμπάν πολεμούν και αλληλοσκοτώνονται, αλλά δεν ξέρουμε ποιος έχει το πάνω χέρι.»
Ο Salim Mohammed Salim, πρώην νομοθέτης στην επαρχία Κονάρ, ανέφερε ότι το Ισλαμικό Κράτος είχε θεσπίσει βάσεις στην περιοχή του, ανάγκασε τους χωρικούς να διαφύγουν, στρατολόγησε μερικούς άνδρες με τη βία και σκότωσε άλλους που αντιστάθηκαν.
«Έχουν σκάψει σε αυτές τις άγριες περιοχές, και κανείς δεν μπορεί να τους μετακινήσει», είπε ο Salim. «Οι Ταλιμπάν προσπάθησαν και απέτυχαν. Οι Αμερικανοί συνήθιζαν να στέλνουν drones, αλλά σταμάτησαν. Η αφγανική κυβέρνηση είναι ανίκανη.» Είπε ότι οι Ταλιμπάν είναι πιο επιεικείς και δέχονται τοπικές αποφάσεις των φυλών, αλλά ότι οι ηγέτες του Ισλαμικού Κράτους καλύπτουν τα πρόσωπά τους και είναι «αυταρχικοί». Δεν ακούνε. Απλά εξαναγκάζουν.
Ο πρώην νομοθέτης είπε ότι οι Αφγανοί βίωσαν «μια πικρή εμπειρία» όταν πρώην Αντισοβιετικοί μαχητές ένιωσαν ότι έμειναν εκτός εξουσίας και μετατρέπονταν σε πολεμικές φατρίες, προκαλώντας έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο. Αυτή τη φορά, είπε, «αν δεν υπάρξει ολοκληρωμένη ειρηνευτική συμφωνία που να προσφέρει δουλειές στους Ταλιμπάν, την επανένταξη στην κοινωνία και μια θέση στην εξουσία, κάποιοι από αυτούς θα ενταχθούν στο Daesh, και ο πόλεμος θα συνεχίζεται».
Amor Vincit Omnia 