Από τις ερωτήσεις σχετικά με την εκπαραθύρωση του John Bolton, από Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Προέδρου Trump -Πήδηξε; -Τον έσπρωξαν; – εκείνη με το λιγότερο ενδιαφέρον είναι ποιος θα τον διαδεχθεί.
Δεν έχει μεγάλη σημασία. Ανεξάρτητα από το ποιος έχει συμβουλεύσει τον κ.Trump για τις εξωτερικές υποθέσεις -στρατηγοί και μεγιστάνες-επιχειρηματίες, έμπειροι επαγγελματίες και ερασιτέχνες- όλοι έχουν αποδειχθεί ανίσχυροι μπροστά σε αυτή τη διάθεση για χάος που σίγουρα θα απομάκρυνε και τον George Marshall.
Ακόμα και όταν ο κ.Trump έχει επιδιώξει σημαντικούς στόχους – προσπαθώντας να πείσει τον δικτάτορα της Βόρειας Κορέας να εγκαταλείψει τα πυρηνικά του όπλα, ή διαπραγματευόμενος με τους Ταλιμπάν ώστε τα αμερικανικά στρατεύματα να μπορούν να εγκαταλείψουν το Αφγανιστάν- αυτή η ευμετάβλητη, ανυπόμονη και βασισμένη σε κρίσεις προσέγγισή του, του γυρίζει μπούμερανγκ, ανεξάρτητα από το ποιος τον συμβούλευε.
Η τοποθέτηση του κ.Bolton ως Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας τον Μάρτιο του 2018 ήταν από μόνη της ένα παράδειγμα τραμπικού χάους. Ο κ.Trump ήθελε να φέρει το τέλος των εχθροπραξιών στην Κορέα και το Αφγανιστάν και ήταν επιφυλακτικός όσον αφορά τις συγκρούσεις με το Ιράν και τη Βενεζουέλα. Παρ’ όλα αυτά, επέλεξε έναν υποστηρικτή της εριστικότητας, ο οποίος περιφρονεί τη διπλωματία, υποστηρίζει τον -ανάθεμα στους Συμμάχους- απομονωτισμό, και πιστεύει ότι η βομβιστική επίθεση στη Βόρεια Κορέα και το Ιράν είναι ο καλύτερος τρόπος για να εξουδετερωθούν οι πυρηνικές απειλές τους.
Ο κ.Bolton υποστήριξε το χειρότερο ένστικτο του κ.Trump, εγκαταλείποντας τη συμφωνία που είχε περιορίσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος δίστασε να προχωρήσει σε μια προγραμματισμένη αεροπορική επίθεση τον Ιούνιο ως αντίποινα για την πτώση ενός αμερικανικού drone από το Ιράν. Ο κ.Trump εξέφρασε επίσης την προθυμία του να συναντηθεί με τον Πρόεδρο του Ιράν, Hassan Rouhani, ένα βήμα που απεχθανόταν κ.Bolton.
Ο κ.Trump επένδυσε σε μεγάλο βαθμό στο φλερτ με τον Kim Jong-Un, τον αυταρχικό Βορειοκορεάτη ηγέτη, ακόμη και στο να μπει στη Βόρεια Κορέα μαζί του από την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη που χωρίζει τις δύο χώρες. Εν τω μεταξύ, ο κ.Bolton έκανε ό,τι μπορούσε για να διασφαλίσει ότι η Αμερική παρέμεινε άκαμπτη στην απαίτησή της για την πλήρη αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας, αποφεύγοντας μέχρι και τη συνάντηση Trump-Kim. Αδιάφορο. Η πυρηνική δραστηριότητα της Βόρειας Κορέας συνεχίστηκε, και πρόσφατα εκτόξευσε πυραύλους μικρής εμβέλειας, ενώ ο κ.Trump συνεχίζει να επαινεί τον κ.Kim.
Ο κ.Bolton είπε στον κύριο Trump ότι υποστηρίζοντας μια λαϊκή εξέγερση εναντίον του ισχυρού ανθρώπου της Βενεζουέλας, Nicolás Maduro, ο Πρόεδρος μπορεί να οδηγήσει αυτή τη χώρα στην ελευθερία. Αλλά ο κ.Maduro παραμένει σταθερά στην εξουσία, και ο κ.Trump έχει εκφράσει λίγο ενδιαφέρον να κάνει πολλά γι’ αυτό πια.
Τις τελευταίες ημέρες, καθώς ήταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες μεταξύ της κυβέρνησης και των Ταλιμπάν για μια αμερικάνικη αποχώρηση από το Αφγανιστάν, ο κ.Bolton προσπάθησε να κρατήσει τον κ.Trump μακριά από το να προχωρήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία. Ο Πρόεδρος φαίνεται να είναι περισσότερο ενοχλημένος παρά πεισμένος από τον κ.Bolton, αν και «την έκανε» ακυρώνοντας τελικά τη συνάντηση με τους Ταλιμπάν στο Camp David, για λόγους που παραμένουν ασαφείς. Ο κ.Trump είπε ότι οι συνομιλίες ήταν τώρα «νεκρές».
Σε αντίθεση με τον κ.Bolton, του οποίου η τραχιά προσωπικότητα τον εμπόδισε από το να αναπτύξει μια στενή σχέση με τον Πρόεδρο, ο υπουργός Εξωτερικών Mike Pompeo, ο επικεφαλής και αντίπαλος του κ.Bolton στην κυβέρνηση, απέδειξε ότι έχει ταλέντο στο ευχαριστεί τον κ.Trump. Ο κ.Bolton και ο κ.Pompeo σπανίως μιλούσαν μεταξύ τους έξω από επίσημες συναντήσεις, μια τοξική κατάσταση για δύο κορυφαίους συμβούλους.
Ωστόσο, η αποχώρηση του κ.Bolton φαίνεται απίθανο να καταστήσει τον αμερικανικό, εθνικό μηχανισμό Ασφαλείας λιγότερο δυσλειτουργικό, με πολλές κορυφαίες θέσεις να παραμένουν κενές και τους Συμμάχους μπερδεμένους ως προς το ποιον έχουν να αντιμετωπίσουν. Προφανώς, αυτή η κατάσταση, αρέσει στον κ.Trump. Ο Λευκός Οίκος μπορεί να είναι σε αναταραχή, οι συμμαχίες μπορεί να ριγούν, και οι αντίπαλοι να αναζητούν πλεονέκτημα, αλλά όλα αυτά απλά σημαίνουν περισσότερο δράμα, περισσότερη αγωνία, περισσότερη τηλεοπτική κάλυψη – και με τον Donald Trump στο επίκεντρο.
Τι συνέβη με τις διαπραγματεύσεις με τους Ταλιμπάν:
1) O Zalmay Khalilzad «έτρεχε» τη διαπραγματευτική διαδικασία. Την 1η Σεπτ., κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία κάποιου είδους, με τους εκπροσώπους των Ταλιμπάν. Δεν ήταν «ειρήνη», αλλά μια πιθανότητα.
2) Ο Trump σε ένα κρεσέντο υπεραισιοδοξίας, είχε πειστεί ότι η προσωρινή συμφωνία σήμαινε «ειρήνη» που ήταν προ των πυλών στο Αφγανιστάν-και στη συνέχεια μαγεύτηκε από την ιδέα ότι θα πιστωθεί τη συμφωνία, κερδίζοντας έτσι κι ένα Νόμπελ ειρήνης, για τον εαυτό του.
3) Αποφασισμένος να μπει στη μέση της ιστορικής στιγμής, όπως ο Carter με τη συμφωνία Begin-Sadat – αλλά ακόμα περισσότερο! – ο Trump επέμεινε να προσκαλέσει τους αντιπροσώπους των Ταλιμπάν στο Camp David.
4) Αξιωματούχοι της εθνικής Ασφάλειας θεώρησαν ότι η ιδέα να προσκληθούν οι Ταλιμπάν στο Camp David παραμονές της 11ης Σεπτεμβρίου, ήταν παλαβή, έτσι ο Trump τους έκοψε από τη διαδικασία, και άρχισε να την διαχειρίζεται ο ίδιος, μαζί με μια κλίκα ιδιαίτερα αξιοθρήνητων βοηθών. Μόνο…
5) που οι εκπρόσωποι των Ταλιμπάν επέμεναν στο να «πέσει» η υπογραφή πρώτα, και η επίσκεψη στην Αμερική να γίνει κάποια στιγμή αργότερα. Στην πραγματικότητα δεν υπήρχε συμφωνία, και η φαντασιοπληξία περί Νόμπελ άρχισε να ξεθωριάζει…
6) Και εκείνη τη στιγμή, αποφάσισε: δεν θα τον αρνηθούν-θα τους αρνηθεί! Θα δείξει στους Ταλιμπάν ποιος ήταν το αφεντικό! Βρήκε την δικαιολογία του σε μια αδιάκοπη σειρά από θηριωδίες των Ταλιμπάν. Βγήκε στο Twitter και ανακοίνωσε «ΑΠΟΛΥΕΣΑΙ», όπως παλιά.
7) Σε αυτό το σημείο, το αποκομμένο προσωπικό της εθνικής Ασφάλειας στριμώχτηκε από δημοσιογράφους- και περιορίστηκε να ομολογήσει ότι η ιδέα της συνόδου του Camp David, ανάμεσα στους Ταλιμπάν και τον Trump, ήταν όλα τυπικές αερολογίες του Trump. Είχε ακυρώσει μια σύνοδο που δεν είχε κανονιστεί ποτέ.
8) Το οποίο είναι μάλλον καλό, καθώς αν ο Trump είχε διαπραγματευτεί με τους Ταλιμπάν, όπως διαπραγματεύτηκε με τον Kim Jong-Un, θα είχαν φύγει από το Camp David, έχοντας το χαρτζιλίκι του Trump στην τσέπη τους, και μια αυτοκρατορία να εκτείνεται μέχρι το Ουζμπεκιστάν.
του David Frum
Amor Vincit Omnia 