Οι επιθέσεις στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, προκάλεσαν στον Πρόεδρο Trump αναστάτωση σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, σε μια εποχή που η Εθνική του ομάδα Ασφαλείας βρίσκεται στο πιο εύθραυστο σημείο της, εδώ και πάνω από ένα χρόνο.
Με την ιρανική εμπλοκή να θεωρείται ευρέως υπαίτια για τις επιθέσεις του Σαββάτου, ο κ.Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με καινούρια ζητήματα σχετικά με τη στρατηγική του για το Ιράν, έχοντας στη διάθεσή του ένα περιορισμένο σύνολο εργαλείων που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν περαιτέρω την εκστρατεία της «μέγιστης πίεσης» μέσω των κυρώσεων που στοχεύουν την οικονομία της χώρας.
Ο κ.Trump υποστήριξε τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας στον πόλεμό τους ενάντια στις δυνάμεις των Χούθι που υποστηρίχθηκαν από το Ιράν στην Υεμένη, παρά τις διαφωνίες Αμερικανών νομοθετών, οι οποίοι έχουν αρχίσει να χάνουν την υπομονή τους με τον διάδοχο του Βασιλείου.
Η κυβέρνηση έχει επίσης εξαπολύσει στρατιωτικές απειλές κατά του Ιράν, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα και τις περιφερειακές του φιλοδοξίες.
Οι επιλογές του κ.Trump ως προς την οικονομική πίεση στο Ιράν, τείνουν να εξαντληθούν. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ήδη επιβάλει ορισμένες από τις αυστηρότερες κυρώσεις που υπήρξαν ποτέ στην πετρελαϊκή βιομηχανία του Ιράν, αρνείται να τις άρει, και απειλεί με δευτερεύουσες κυρώσεις σε μέρη που δεν έχουν συμμορφωθεί.
Επίσης, έχει ήδη εντάξει την Ισλαμική Επαναστατική Φρουρά του Ιράν (IRGC) στη λίστα με τις ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις. Η IRGC διαχειρίζεται τα βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα της Τεχεράνη και η εξειδικευμένη δύναμη Quds των Ιρανών Φρουρών, έχει οργανώσει παραδόσεις όπλων, διενεργώντας και ως σύμβουλος στις παραστρατιωτικές ομάδες στη Συρία, το Ιράκ και αλλού στην περιοχή.
Ως πρόσθετη πρόκληση, η ομάδα εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Trump, έχει πλέον συρρικνωθεί κι άλλο μετά την αποχώρηση του Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας John Bolton, την προηγούμενη εβδομάδα. Ο κ.Bolton υπήρξε ο κύριος αρχιτέκτονας της στρατηγικής του Ιράν και ο τρίτος Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας που έφυγε από το Λευκό Οίκο από το 2017. Η θέση του διευθυντή της Υπηρεσίας Εθνικών Πληροφοριών είναι κενή, ενώ ένας νέος υπουργός Άμυνας διορίστηκε τον Ιούλιο, συμπληρώνοντας στο πόστο ένα μόνο μήνα παρουσίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών Mike Pompeo, έτερο «γεράκι», υπήρξε σταθερός και ένθερμος υποστηρικτής της πολιτικής της άσκησης «μέγιστης πίεσης» από τότε που οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν από την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν και άλλες έξι παγκόσμιες δυνάμεις. Συγκρούστηκε συχνά με τον κ.Bolton και τώρα έχει μεγαλύτερη επιρροή στην εξωτερική πολιτική απ’ ότι οποιαδήποτε στιγμή από τότε που μετακόμισε από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA).
Το Σάββατο, ο κ.Pompeo έστειλε την πρώτη απάντηση των ΗΠΑ στις επιθέσεις στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, κατηγορώντας το Ιράν και ισχυριζόμενος ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα χτυπήματα προήλθαν από την Υεμένη, σε αντίθεση με τις αξιώσεις που έγιναν από τους Χούθι εκεί.
«Καλούμε όλα τα έθνη να καταδικάσουν δημοσίως και κατηγορηματικά τις επιθέσεις του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργαστούν με τους εταίρους και τους συμμάχους μας για να διασφαλιστεί ότι οι ενεργειακές αγορές θα παραμείνουν καλά εφοδιασμένες κι ότι το Ιράν θα λογοδοτήσει για την επίθεσή του», ανέφερε ο υπουργός στο Twitter.
Δεν είναι σαφές ποια περαιτέρω μέτρα θα μπορούσαν να εισαχθούν για την αύξηση της οικονομικής πίεσης στο Ιράν.
Η κυβέρνηση μπορεί να ελπίζει ότι οι πληροφορίες των Μυστικών Υπηρεσιών που συνδέουν την Τεχεράνη με τις επιθέσεις μπορούν να πείσουν περισσότερους Ευρωπαίους συμμάχους να έρθουν πιο κοντά στη στρατηγική του κ.Trump για το Ιράν, παρά την μακροχρόνια εναντίωση στην προσέγγισή του. Ωστόσο, το Σάββατο η απάντηση από άλλους υπογράφοντες την πυρηνική συμφωνία του Ιράν ήρθε με μεγαλύτερη καθυστέρηση, με μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο να καταδικάζει την επίθεση.
Οι επιθέσεις του Σαββάτου έπληξαν καίρια την παραγωγή πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, αναγκάζοντας την να πέσει περίπου στο μισό από τα 9.800.000 βαρέλια ημερησίως.
Ο κ.Pompeo είπε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι ο Trump θα μπορούσε δυνητικά να συναντηθεί με τον Ιρανό ομόλογό του, Hassan Rouhani, όταν οι παγκόσμιοι ηγέτες θα βρεθούν στη Νέα Υόρκη αργότερα αυτό το μήνα για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Οι προοπτικές μιας τέτοιας συνάντησης φαίνονται τώρα απίθανες.
Ομοίως, μια γαλλική πρωτοβουλία για την παροχή οικονομικής αρωγής στο Ιράν από τις Αμερικανικές κυρώσεις ως αντάλλαγμα για την πλήρη συμμόρφωσή του με ένα πολυεθνικό πυρηνικό σύμφωνο φαίνεται τόσο καταδικασμένη όσο οι προηγούμενες διαμεσολαβητικές ευρωπαϊκές προσπάθειες για την επίτευξη μιας λύσης.
Ο Mark Dubowitz, Διευθύνων Σύμβουλος του Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, ένα think tank με έδρα την Ουάσιγκτον, ανέφερε ότι αυτή θα είναι η χειρότερη στιγμή για να δοθεί στο Ιράν ανακούφιση από τις κυρώσεις, όπως συνέστησε η Γαλλία, καθώς θα θεωρηθεί ότι παραδίνεται σε εκβιασμό.
«Όπως έχουν αποδείξει οι Ισραηλινοί, μερικές φορές, η μόνη αντίδραση που μπορεί να επιφέρει ένα ουσιαστικό αποτρεπτικό αποτέλεσμα στην επιθετικότητα του καθεστώτος στο Ιράν και και των συμμάχων του, είναι η στρατιωτική», ανέφερε. «Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στις κυρώσεις ως το μοναδικό εργαλείο για την εθνική εξουσία.»
Η γαλλική Πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για ένα σχόλιο.
Ο κ.Trump έχει προτιμήσει και στο παρελθόν τον διάλογο αντί τις συγκρούσεις. Για παράδειγμα, έβαλε στο ράφι σχέδια, τα οποία είχαν τη στήριξη του κ.Bolton, για χτύπημα αντιποίνων, μετά την κατάρριψη ενός αμερικανικού drone από το Ιράν, τον Ιούνιο. (σ.σ.: σε σημερινή ανάλυση η WSJ εξηγεί γιατί ο Bolton είχε τελικά δίκιο: ναι, η Σαουδική Αραβία δεν είναι και ο πιο ιδεατός σύμμαχος, αλλά αν οι Χούθι κερδίσουν την Υεμένη, το Ιράν, που εξέλαβε το μη χτύπημα τον Ιούνιο ως αδυναμία, θα έχει κερδίσει έναν ακόμη περιφερειακό πόλεμο. Δείτε το σαν τη δημιουργία μιας Συρίας κι ενός Λιβάνου επιπλέον.)
Εξέχοντες Ρεπουμπλικάνοι το Σάββατο ζητούσαν μια πιο επιθετική αντίδραση.
Ο γερουσιαστής Lindsey Graham από τη Νότια Καρολίνα, κάλεσε μέσω Twitter το Σάββατο την κυβέρνηση Trump να προετοιμαστεί για αντίποινα εναντίον του Ιράν για την επίθεση, κάνοντας λόγο για ένα ακόμη παράδειγμα για το πώς η χώρα προκαλεί το χάος και δεν ενδιαφέρεται για την ειρήνη.
«Είναι πλέον καιρός οι ΗΠΑ να θέσουν στο τραπέζι την επίθεση σε ιρανικά διυλιστήρια εάν συνεχίσουν τις προκλήσεις ή προχωρήσουν στον εμπλουτισμό του πυρηνικού τους προγράμματος», δήλωσε ο κ.Graham σε ένα tweet.
Όταν ρωτήθηκε εάν οι ΗΠΑ πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο επίθεσης σε ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, η Kellyanne Conway, Σύμβουλος του Λευκού Οίκου ανέφερε την Κυριακή στο Fox: «Αυτός ο Πρόεδρος και η Εθνική ομάδα Ασφαλείας όπως και ο υπουργός Pompeo, ο επικεφαλής της διπλωματίας του έθνους μας, διαθέτουν πολλές επιλογές επάνω στο τραπέζι».
Επίσης επανέλαβε τον πρόσφατο ισχυρισμό του κ.Trump ότι μπορεί να συναντηθεί με τον κ.Rouhani σε δύο εβδομάδες. «Είπε ότι θα το εξετάσει, και οι συνθήκες πρέπει πάντα να είναι οι κατάλληλες για τον Πρόεδρο να κάνει συμφωνία ή μια συνάντηση», είπε η κ.Conway.
Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τον γερουσιαστή Bob Menendez (δ., Νιού Τζέρσεϊ), επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής Γερουσίας.
Ο κ.Trump είπε ότι υπάρχουν πέντε πιθανοί υποψήφιοι για να αντικαταστήσουν τον κ.Bolton, συμπεριλαμβανομένου του απεσταλμένου των ΗΠΑ στο Ιράν, τον Brian Hook, ο οποίος ηγήθηκε της εκστρατείας «μέγιστης πίεσης’ για πάνω από ένα χρόνο. Ο κ.Hook δεν ανταποκρίθηκε στο αίτημα για κάποιο σχόλιο.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περιορισμένες επιλογές για μη κλιμακούμενη εμπλοκή», δήλωσε η Kirsten Fontenrose, πρώην σύμβουλος και διευθύντρια για την περιοχή του Περσικού Κόλπου στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας της κυβέρνησης Trump.
===
Τα είπα-ξείπα του Προέδρου
Καθώς ήδη απείλησε να βομβαρδίσει το Ιράν κατ’ εντολή της Σαουδικής Αραβίας, ο Πρόεδρος Donald Trump, ενέτεινε επίσης τη μάχη του με την αντικειμενική πραγματικότητα την Κυριακή, αποκαλώντας ως «fake news» τα δικά του λόγια όταν είχε αναφέρει δημοσίως «είμαι πρόθυμος να συναντηθώ με το Ιράν, χωρίς προϋποθέσεις».
Δεδομένου ότι υπάρχει βίντεο με τον Trump να λέει ακριβώς αυτό τον Ιούνιο, και σε μια συνέντευξη τύπου πέρυσι, υπάρχουν μόνο δύο πιθανές εξηγήσεις εδώ: ο Πρόεδρος είτε υποφέρει από μια ανησυχητική απώλεια μνήμης είτε ψεύδεται κατάφορα.
Αν ο Πρόεδρος απλά ξέχασε τη δική του πολιτική για το Ιράν, θα μπορούσε να συμβουλευτεί τους δύο άνδρες που την επιβλέπουν, τον υπουργό Οικονομικών Steve Mnuchin και τον υπουργό Εξωτερικών Mike Pompeo, οι οποίοι επιβεβαίωσαν και οι δύο την προηγούμενη εβδομάδα ότι το Trump ήταν ανοιχτός σε τέτοιες συνομιλίες.
===
Ορίστε μια λίστα εκείνων που είπαν ότι ο Trump θα συναντηθεί με το Ιράν «χωρίς προϋποθέσεις»:
-Pompeo (2x)
-Mnuchin
-@hogangidley45 (αναπληρωτής εκπρόσωπος τύπου, Hogan Gidley)
-@statedeptspox (εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Morgan Ortagus)
-ο ίδιος ο Trump (2x)
του Aaron Blake (WaPo)
===
Αν το Ιράν βρίσκεται όντως πίσω από την επίθεση στη Σαουδική Αραβία, όπως είπε ο Trump, αυτό αποδεικνύει το μπλέξιμο στο οποίο έχει ο ίδιος βρεθεί. Είχε δηλώσει ότι ενδιαφέρεται για μια συνάντηση με την Τεχεράνη, έτσι η Τεχεράνη δημιούργησε μια πετρελαϊκή κρίση παγκοσμίων διαστάσεων, αναγκάζοντας τον Trump να προσέλθει στο τραπέζι του διαλόγου παρακαλώντας.
Amor Vincit Omnia 