Ο λύκος και ο άνθρωπος

Αν ο λύκος δει πρώτος τον άνθρωπο, χάνει τη φωνή του. Αν ο άνθρωπος δει πρώτος τον λύκο, την χάνει εκείνος.

Αποχωρίζεται τα ρούχα του και πορεύεται στην άλλη άκρη του ποταμού, κρατώντας δύο βράχους στα χέρια.

– Βιβλίο με μύθους ζώων / Βρετανική Βιβλιοθήκη, 13ος αιώνας

Στην χριστιανική τέχνη της Δύσης, ένα βιβλίο με μύθους (υπαρκτών ή φανταστικών) ζώων (bestiary), είναι κάτι παραπάνω από απλές ιστορίες. Είναι τα σύμβολα για τον χριστιανισμό, και την πορεία του ανθρώπου προς την ένωση με τον θεό.

Έτσι, ενώ ο πελεκάνος που απεικονίζεται να σκίζει τα σωθικά του για να φέρει στον κόσμο το νεογέννητό του, συμβολίζει τον Χριστό που σταυρώνεται για τον ερχομό του νέου ανθρώπου, ο λύκος συμβολίζει τον Σατανά, ή τη μεταμόρφωση του ανθρώπου νικώντας τον.

Ήδη, οι αρχαίοι λαοί, απέδιδαν θεϊκές δυνάμεις στο ζώο αυτό. Ο Woden στους Αγγλο-σάξωνες, ή Odin για τη γερμανική μυθολογία, είχε δύο λύκους μαζί του, ενώ ο Απόλλωνας για τους Έλληνες, ο λυκογενής, γεννημένος στη Λυκία από τη Λυτώ, που μεταμορφώθηκε σε λύκαινα για να γλιτώσει από την Ήρα, ταυτιζόταν μαζί του. Διαβάζουμε άλλωστε στον Αισχύλο (Επτά επί Θήβας, σ.145):

καὶ σύ, Λύκει᾽ ἄναξ, Λύκειος γενοῦ
στρατῷ δαΐῳ [στόνων ἀυτᾶς]

Στον Μεσαίωνα και στα βιβλία με τους μύθους των ζώων, ο λύκος παρουσιάζεται είτε να προβαίνει σε ακρωτηριασμό ενός μέλους του όταν πέφτει σε παγίδα, είτε να συναντάει τον άνθρωπο και να τον αναγκάζει να χάσει τη φωνή του και μαζί και τα ρούχα του (τον εξωτερικό του εαυτό) πορευόμενος με δύο πέτρες στα χέρια που συμβολίζουν τον λόγο των Αγίων, με τις οποίες θα χτυπήσει όποιον λύκο τον πλησιάσει.

Το στοιχείο με τα ρούχα συναντάται και στον Πλίνιο των Πρεσβύτερο, ο οποίος στη Φυσική Ιστορία, αναφέρει ότι στην Αρκαδία ήταν διαδεδομένη η εξής ιστορία: Ένα μέλος μιας οικογένειας το οποίο επιλέγεται με κλήρο, οδηγείται στη μία άκρη του ποταμού, και αφήνει τα ρούχα του πάνω σε ένα δέντρο. Κολυμπάει μέχρι την άλλη άκρη, και φτάνει σε ένα ερημικό μέρος όπου μεταμορφώνεται σε λύκο. Εκεί μένει για 9 χρόνια ζώντας από κοινού με άλλους του είδους του. Αν σε αυτά τα 9 χρόνια, δεν έχει φάει ανθρώπινη σάρκα, κολυμπάει πίσω, φτάνοντας στο σημείο από όπου ξεκίνησε, έχοντας επιστρέψει στην ανθρώπινη μορφή του, 9 χρόνια μεγαλύτερος, ξαναβρίσκοντας τα ρούχα του.